X
تبلیغات
بر و بچه های کاردانی بهداشت عمومی87

بر و بچه های کاردانی بهداشت عمومی87
كاردان هاي بهداشت خانواده و مبارزه با بیماریها دانشگاه علوم پزشكي كاشان ورودي بهمن 87

واحد سرم درماني

 

گردآورندگان:

آقایان سعیدی محسنی سنگلجی

خانم ها دادار اکبری بندی آسیابان

 

استاد راهنما:

سرکار خانم صابری

 

پاییز 89

 



تزريق و دانستنيهاي آن

استعمال داروها از راههاي مختلفي انجام مي گيرد . انتخاب راه مصرف ، بستگي كامل به نوع و مقدار و همچنين زمان اثر دارو دارد .

در مواردي كه ميسر باشد اكثرا راه خوراكي دارو ترجيح داده مي شود .

نكات مصرف داروها:

شامل 5 مورد به نام است كه شامل

-1داروي صحيح- 2 بيمار صحيح -3 زمان صحيح- 4 روش صحيح- 5 داروي صحيح

مواردي كه از داروي تزريقي استفاده مي شود:

اورژانس، بيهوشي، تاثير اسيد معده روي دارو، بيمار رواني، كودكان.

انواع سرنگ :

قسمت هاي سرنگ شامل ، مخزن، پيستون، پخ كه قسمت اوريب نيدل است و سبب مي شود كه نيدل راحتتر وارد پوست شود.

سايزهاي طول نيدل از 5/ تا 2 اينچ است كه بر اساس محل تزريق متفاوت است. سايز قطر نيدل

نيز بر اساس ويسكوزيته دارو متفاوت است و هرچه ويسكوزيته بيشتر باشد قطر نيدل نيز بيشتر

است تا بيمار كمتر درد بكشد.

انواع سرنگ ها شامل 2 سي سي كه بيشتر براي روغني ها استفاده مي شود، 5 سي سي، 10

 سي سي كه براي داخل وريدي استفاده مي شود و 20 سي سي كه براي گاواژ استفاده مي شود.

 

فرآورده هاي تزريق:

1-آمپول: دو دسته اند:

الف -رقيق: با نيدل كشيده مي شوند.

ب- روغني: بدون نيدل كشيده مي شوند.

نكته: تنها آمپول روغني كه رقيق است و با نيدل مي توان كشيد ديازپام است.

براي كشيدن آمپول هاي پودري بر حسب نوع آن آب مقطر كشيده و مخلوط مي كنيم.

2- ويال: براي كشيدن ويال ابتدا درپوش پلاستيكي را ضدعفوني كرده و سپس متناسب با مقدار

دارويي كه لازم است هوا وارد ويال مي كنيم و سپس دارو را مي كشيم.

نحوه تزريق آمپول هاي ويال دار:

3 سي سي آب مقطر + 1سي سي ليدوكائين. : الف. پنادور يا 1200000

2 سي سي آب مقطر+ 5/ سي سي ليدوكائين. / ب. پني سيلين بنزاتين: 5

براي كودكان 2سي سي آب مقطر+ 1سي سي ليدوكائين.

2سي سي آب مقطر. : پ. پني سيلين 800

1 سي سي آب مقطر : ج. پنيسيلين 400

د. سفترياكسون:در صورتي كه عضلاني تزريق شود 2سي سي آب مقطر+ 1سي سي ليدوكائين.

در صورتي كه وريدي تزريق شود 10 سي سي آب مقطر استفاده مي شود و تزريق ليدو كائين

در تزريق وريدي و داخل سرم ممنوع است.

سفترياكسون نبايد به هيچ وجه اخل سرم رينگر تزريق كرد.

 

انواع تزريقات شامل:

الف. تزريق داخل جلدي :

در تزريق داخل پوستي ، دارو بين لايه هاي پوست تزريق مي شود و اين روش بيشتر در موارد

تست هاي پوستي مثل واكسن ب ث ژ و تست پني سيلين به كار برده مي شود .

نكته: در تزريق مورفين سرعت جذب كمتر از است ولي طول اثر آن بيشتر است .

 

خصوصيات محل تزريق:

1-    فاقد پيگمانتاسيون و مو باشد

2-    سطح كاملا صاف باشد . بنابراين بهترين محل تزريق ساعد است.

محلول تزريقي ، 5/ سي سي داروي مورد نظر + 3 سي سي آب مقطر است .

 

نحوه تزريق:

پس از ضدعفوني كردن دست را زير ساعد گرفته و پوست را كاملا مي كشيم سپس سرنگ را با زاويه 15 درجه وارد پوست مي كنيم به صورتي كه سر نيدل داخل پوست مشخص است.

چنانچه تزريق صحيح باشد برآمدگي كوچكي در محل ايجاد مي شود و اگر نه تزريق اشتباه بوده

است.

محل تزريق را نشانه گذاري مي كنيم و پس از 15 تا 30 دقيقه اگر راش و ساير علايم حساسيت

ايجاد نشد فرد حساس نيست.

نكته: در اين تزريقات آسپيره نمي كنيم و محل را گرم نمي كنيم و ماساژ نمي دهيم.

 

ب. تزريق زيرپوستي :

در اين روش دارو در فضاي چربي زيرپوست بازو و يا سطح داخلي ران تزريق مي گردد .

در مواردي كه بايستي سرعت جذب دارو كم باشد مانند انسولين و واكسن ها استفاده مي شود .

محل هاي تزريق:

قسمت خارجي دور بازو، جلوي ران پاها و جلوي شكم(قطر 15 سانتی متر دور ناف)

در افراد انسوليني بايد محل تزريق به صورت چرخشي باشد.

نحوه تزريق: پس از ضد عفوني كردن عضله را كاملا مي گيريم تا بالا بيايد سپس با زاويه بين 45 تا 90 درجه نيدل را وارد كرده سپس آسپيره و تزريق مي كنيم و پس از تزريق جهت جلوگيري از كبود شدن محل را گرم كرده و ماساژ مي دهيم.

از اين روش براي تزريق داروهاي انسولين، هپارين و سوپرفكت( جهت درمان ناباروري) استفاده

مي شود كه همه آن ها با سرنگ انسولين تزريق مي شوند .

نكته: تنها در هپارين نبايستي آسپره، ماساژ و گرم كنيم .

ج- تزريق داخل عضلاني :

شايعترين روش تزريق است. دارو از اين طريق زودتر از راه زيرپوستي جذب مي شود . زيرا در

عضلات عروق بيشتري وجود دارد. در صورتي كه بخواهند اثر دارو سريعتر ظاهر شود و ضمناً نتوان

آن را از راه وريدي تزريق نمود از راه عضلاني تزريق مي شود .

خصوصيات محل تزريق: در عضله نبايد عصب و رگ باشد و توده عضلاني مناسب وجود داشته باشد.

محل هاي تزريق:

1-عضله سريني پشتي:

شايعترين عضله است. بايستي در ربع خارجي تزريق كرد. حجم اين عضله 3 تا 5 سي سي است و

چنانچه حجم دارو زياد باشد مانند روباكسين دارو را در دو قسمت در دو طرف تزريق مي كنیم.

در اطفال چون حجم اين عضله كم است داخل ران تزريق مي شود.

2-سريني جلويي( جلوي ران)  :

در افرادي كه نتوان در سريني پشتي تزريق كرد استفاده مي شود. زانو را به 3 بخش تقسيم مي

كنيم و در قسمت مياني خارجي تزريق مي كنيم. اين روش در اطفال استفاده مي شود ( كودكان

زير يكسال ).

3-عضله دلتوئيد : حجم آن حداكثر 1 سي سي است.

4- مستقيم راني :

محل آن وسط ران است و چون خطر آن بيشتر از ديگر تزريقات است آخرين محل جهت تزريق

داخل عضلاني است.

5-  ركتال:

در كودكان استفاده مي شود كه سرنگ بدون نيدل مستقيم داخل ركتوم تزريق مي شود .

نحوه تزريق :

پس از ضدعفوني كردن محل چنانچه فرد چاق باشد پوست را مي كشيم و اگر لاغر باشد عضله را

جمع كرده سپس با زاويه 90 درجه به صورت دالتي سرنگ را وارد مي كنيم. حدود0 .5 سي سي

نيدل را خارج نگه مي داريم) جهت فيكس كردن و جلوگيري از شكستن نيدل ( سپس سرنگ را

فيكس كرده و آسپيره مي كنيم و پس از تزريق در همان جهتي كه وارد كرده ايم سرنگ را خارج

مي كنیم.

تزريق عضلاني بايد به آهستگي صورت گيرد به خصوص دگزا متازون و آمپول هاي روغني چون

تزريق ناگهاني سبب آبسه، تورم و قرمزي در محل تزريق مي شود. پس از تزريق به خصوص در

داروهاي روغني، پني سيلين و سفالوسپورين ها و داروهايي كه حجم زيادي دارند جهت جلوگيري

از كبود شدن بايستي محل را گرم كرده و ماساژ داد.

* نكات لازم در هنگام تزريق زيرجلدي و داخل عضلاني

- 1انتخاب سرسوزن از لحاظ طول و اندازه آن مناسب بيمار و دارو تزريقي باشد .

2-براي تزريق زيرجلدي پوست را در محل تزريق گرفته و سرسوزن را با زاويه 45را وارد بدن می کنیم.

د- تزريق داخل وريدي(انفوزيون ):

اين روش اكثرا در مواردي كه دارو بايستي سريعا جذب شود مانند خودكشي و... استفاده مي شود.

نحوه تزريق: پس از گارو كردن و يافتن رگ محل را ضدعفوني كرده و دست را روي رگ گرفته و

پوست را مي كشيم. سرنگ را با زاويه 25 تا 35 درجه وارد مي كنيم سپس با رگ مماس كرده

آسپيره و تزريق مي كنيم.

نشانه وارد شدن سرنگ در رگ وارد شدن خون به سرنگ در هنگام آسپيراسيون است. چنانچه

خون وارد نشد تزريق اشتباه بوده و بايستي نيدل را كمي بيرون كشيده ( نه كاملا) و سپس دوباره

وارد رگ مي كنيم.

اين تزريقات بايد كاملا آرام صورت گيرد و در هنگام تزريق نيز بايستي مراقب بيمار از نظر علايم

حساسيت و شوك باشيم.

كشيدن پوست در هر تزريقي جهت كاهش درد است. در افراد جوان پوست را كشيده و در افراد پير

و بچه ها عضله را جمع مي كنيم.

نکات:

آسپيراسيون: به منظور تشخيص اين كه نيدل در رگ است يا خير انجام مي شود.

سرعت جذب و همچنين خطر انواع تزريقات به ترتيب شامل:

خدماتي كه در واحد سرم درماني ارائه مي شود به شرح زير مي باشد:

1-    تزريق آمپول هاي تجويز شده توسط پزشك اورژانس به بيماران مراجعه كننده به اين

مركز.

2- تزريق آمپول هاي تجويز شده به بيماراني كه در خارج از اورژانس ويز يت شده اند.

3-تزريق سرم به بيماران.

4-تحت نظر گرفتن بيماران بد حال اورژانس.

5-همكاري در راستاي آموزش با دانشجويان.

6-اعزام بيماران بد حال به بيمارستان بهشتي.

سرم درماني :

مقدمه

سرم ها محلولهاي نگهدارنده يا چند الكتروليتي جانشين الكتروليت ، آب و نيازهاي خارج سلولي

روزانه هستند.

چنين محلولهايي ممكن است جهت جانشين كردن الكتروليتها و آب از دست رفته از طريق اسهال

و استفراغ بكار روند. با تزريق اين فرآورده ها ، جايگزيني خارج سلول طي دو روز حاصل مي گردد.

مصرف بيش از حد سبب تجمع سديم و حجم آب اضافي در بدن ، ادم ريوي و نارسايي قلب مي شود.

محلولهاي هيپرتونيك در درمان مسموميت با آب و افزايش حجم آب خالص بكار مي روند.

به هنگام بروز عوارض رفتاري مثل خواب آلودگي ، گيجي و اختلال هوشياري پس از عمل جراحي

در سالمندان بايد به مسموميت با آب مشكوك شد .

اهداف سرم درماني:

به منظور تامين نياز آب و الكتروليتهاوتامين مواد غذايي مورد مورد نياز بدن و همچنين دسترسي

يعني )باز نگه داشتن رگ (استفاده  مي شود.

انواع ست سرم

1-ست معمولي

2-ست خون

3-ميكروست

ميكرو ست براي تنظيم دقيقتر قطرات سرم در كودكان و نوزادان استفاده مي شود.هر 60 قطره

است . cc است ولي در ست معمولي هر 15 قطره 1 cc ميكروست است.

وسايل مورد نياز جهت تزريق سرم شامل: سرم، ست سرم، شيلنگ سرم، اسكالپين و گارو است.

اسكالپ وين :

اسكالپ وين براي بيماران سرپايي، بچه ها و بيماران بد رگ استفاده مي شود.

انواع اسكالپ وين از ريز به درشت شامل: مشكي ( شماره 22) ، آبي ( 23 ) ، سبز، سفيد براي

افرادي كه رگ درشت دارند ) و نارنجي كه براي كودكان استفاده مي شود. (  البته به طور معمول

براي كودكان بيشتر اسكالپ وين مشكي استفاده مي شود.

 

نحوه تزريق سرم:

نحوه رگ گيري از اندامهاي ديستال به پروگزيمال است. پس از گارو كردن محل را ضدعفوني كرده

و سرم را هواگيري مي كنيم. سرم را بسته( كلمپ مي كنيم) در حالي كه پخ نيدل به طرف بالاست آن را با زاويه 30 تا 35 درجه مماس با رگ وارد مي كنيم و در امتداد رگ ادامه مي دهيم.

نشانه وارد شدن نيدل به رگ ورود خون به اسكالپ وين است و اگر داخ رگ نباشد پس از چند دقيقه پوست ورم مي كند در اين صورت بايد سوزن را كمي خارج كرد( نه بطور كامل) و بعد وارد رگ كنيم. سپس سرم و گارو را باز مي كنيم.

در اورژانس دليل اين كه ممكن است برخي از مراجعين بخواهند بعد از تزريق سرم به منزل رفته ودر منزل استراحت كنند بهتر است تزريق در رگهاي روي دست انجام شود كه گارو را به مچ دست مريض مي بنديم .

سرم آمينو اسيدي:

گروه درماني اين سرم تغذيه تزريقي و ماده كالري زا مي باشد. اشكال دارويي آن به صورت آمينو

اسيد 5 درصد و 10 درصد است.

تركيبات آن شامل اسيدهاي آمينه ضروري و غير ضروري ، نيتروژن و الكتروليتها مي باشد.

موارد مصرف به صورت زير مي باشد. آنسفالوپاتي كبدي در بيماران مبتلا به سيروز يا هپاتيت ،

تغذيه حمايتي ، تكميل و حفظ پروتئين بدن از راه تزريق وريدي براي تامين متابوليسم طبيعي و

در مواردي كه جذب معده اي - روده اي مختل باشد.

مصرف همزمان اسيدهاي آمينه با تتراسيكلين ممكن اثرات حفظ كننده پروتئينها را كاهش دهد .

سرم دكستران:

گروه درماني اين سرم به عنوان جانشين شونده پلاسماي خون است. تركيبات آن شامل دكستروز

يا كلرورسديم مي باشد.

افزاينده سريع الاثر حجم پلاسما ، اثر كلوئيدي اسموتيك دارد كه مايعات را از فضاي بينابيني به

داخل عروق كشيده و باعث افزايش حجم خون مي شود.

"دكستران 40 " چسبندگي اريتروسيتها را كم كرده و باعث كاهش چگالي خون مي شود.

اين سرم در درمان كمكي شوك ناشي از خونريزي ، سوختگي و جراحي بكار رفته و مقدار تجويز

دارو بستگي به ميزان مايعات از دست رفته و غلظت خون دارد.

دكستران در موارد ادم ريوي و در بيماران كليوي نبايد مصرف شود .

سرم كربوهيدراتي :

كربوهيدراتها منابع كالري هستند و گروه درماني اين سرم تامين كننده نياز غذايي مي باشد.

در درمان موقتي نارسايي گردش خون و شوك ، زماني كه ساير فرآورده هاي افزاينده حجم پلاسما

در دسترس نباشد، در ادم مغزي ، بيماري كليوي استفاده مي شود.

مواد اين سرم به سرعت متابوليزه شده و منبع كالري و مايعات در بيماراني كه قادر به مصرف كافي

آنها از دهان نيستند، مي باشد.

شود، اين سرم در كوماي ديابتي B مصرف اين سرم ممكن است منجر به كاهش ويتامينهاي گروه

منع مصرف دارد .

سرم اينتراليپيد :

گروه درماني اين سرم ، محلول غذايي براي تغذيه تام وريدي مي باشد. اين دارو كه از روغن لوبياي

سويا يا آفتابگردان تهيه مي شود، مخلوطي از تري گليسريدهاي خنثي و عمدتا اسيدهاي چرب است.

اين فرآورده ها پس از متابوليزه شده به عنوان منبع انرژي در بدن مورد استفاده قرار مي گيرد.

همچنين افزايش توليد گرما ، كاهش كسر تنفسي و افزايش مصرف اكسيژن را موجب مي شود.

اين دارو در موارد كمبود اسيدهاي چرب استفاده مي شود .

سرم مانيتول :

اين دارو در درمان خيز مغزي براي كاهش فشار داخل جمجمه در مواردي كه ساير اقدامات

موفقيت آميز نبوده اند براي كاهش فشار داخل چشم يا براي آماده كردن بيمار براي جراحي داخل

چشم ، براي تسريع دفع ادراري مواد ساليسيلات ، باربيتورات و ليتيم و جلوگيري از آسيب كليوي

ناشي از اين داروها و براي اندازه گيري سرعت فيلتراسيون گلومرولي كليه ها استفاده مي شود.

اين دارو اسمولاريته پلاسماي خون را بالا برده و در نتيجه موجب افزايش جريان آب از بافتها به

داخل مايع ميان بافتي مي شود. اين سرم موجب افزايش دفع ادرار مي شود .

سرم رينگر لاكتات :

گروه درماني اين سرم الكتروليت و جانشين شونده پلاسما است. اين سرم چند الكتروليتي است و

شامل سديم ، پتاسيم ، كلسيم ، كلر و لاكتات مي باشد.

رينگر لاكتات يك محلول يوني است كه حجم خون را افزايش داده و تعادل آب و الكتروليتها را

برقرار مي سازد.

يون لاكتات موجود در اين فرآورده كه به سرعت به يون بي كربنات متابوليزه مي شود، در تنظيم

تعادل اسيد - باز دخالت دارد.

اين سرم براي جايگزيني مايعات و الكتروليتهاي از دست رفته ، برقراري تعادل مجدد آب و

الكتروليت بدن به خصوص قبل و پس از جراحي مصرف مي شود .

سفترياكسون را به هيچ وجه نبايد داخل سرم رينگر زد بدليل آن كه رسوب مي كند.

سرم كلرور سديم (قندي نمكي ):

- محلول 7 PH گروه درماني اين سرم ، الكتروليت است و تركيبات آن شامل سديم و كلرايد و

4.5 مي باشد.

اين سرم براي جايگزيني مايعات و الكتروليت در صورت كم بودن سديم به دليل از دست رفتن

الكتروليتها بكار مي رود.

در بيماراني كه قادر به مصرف مايعات و غذا از راه دهان نيستند محلولهاي هيپرتونيك به صورت

تزريق وريدي همراه با محلولهاي قندي مصرف مي شود.

تزريق وريدي اين سرم به عنوان حلال بعضي داروها بكار مي رود .

جهت فشار پايين و براي جايگزيني در اختلالات اسيد و آلكالوز مانند بيماران اسهالي استفاده مي

شود.

سرم ژلاتين تعديل يافته (هماكسل ):

گروه درماني اين سرم ، حجيم كننده پلاسما مي باشد. اين محلول حجيم كننده پلاسما در موارد

شوك ناشي از كاهش حجم خون به علت خونريزي ، سوختگي ، التهاب لوزالمعده ، از دست رفتن

آب و الكتروليتها در اثر استفراغ و اسهال مداوم ، بيماريهاي غده فوق كليوي و كليه ها و اغماي

ديابتي مصرف مي شود.

اين سرم محلول حامل براي انسولين است و مورد منع مصرف كامل اين دارو گزارش نشده است.

برانول ( آنژيوكت ):

انواع گوناگوني دارد مانند آبي، صورتي، سبز، قهوه اي و خاكستري. نحوه تزريق برانول مانند تزريق

وريدي است.

[ سه شنبه یازدهم آبان 1389 ] [ 11:47 ] [ health technician ] [ ]
درباره وبلاگ

اين وبلاگ به كمك بچه هاي مبارزه طراحي شد و از تاريخ دهم اسفند ماه 1388 به اميد رابطه اي سالم و دوستانه بين بچه هاي كلاس و دانشگاه شروع به كار كرد
به اميد پيش رفت روز افزون وبلاگ
امکانات وب